Veel vrouwen bouwen een lager pensioen op dan mannen; dit moet je weten over de pensioenkloof

18 MEI 2022

Een Nederlandse vrouw bouwt gemiddeld 400 euro per maand minder pensioen op dan een man. Dat komt neer op een verschil van maar liefst 40 procent. Dit noemen we pensioenkloof.

Pensioenkloof

Nederland staat daarin binnen de EU op een dubieuze derde plaats. Alleen in Oostenrijk en Luxemburg is de pensioenkloof nóg groter. Dat is opmerkelijk want Nederland heeft een van de beste pensioenstelsels ter wereld.

Kampioen deeltijdwerken

Hiervoor zijn er verschillende oorzaken. Ten eerste is Nederland Europees kampioen deeltijdwerken. Ongeveer 48 procent van de Nederlanders werkt part time. Dit zijn voor een groot deel vrouwen, die hun werk willen combineren met de zorg voor de kinderen of het huishouden, een studie of meer vrije tijd. Minder werken betekent uiteraard een lager pensioen.

Veel vrouwen hebben bovendien een lager salaris dan mannen, waardoor ze minder opbouwen. Verder werken meer vrouwen in sectoren met een sobere pensioenregeling. Als het opbouwpercentage lager is, bouw je ook minder op.

Zo’n grote pensioenkloof plaatst veel vrouwen in een afhankelijke positie als ze later stoppen met werken. Ze moeten voor hun oude dag immers voor een groot deel leunen op het potje dat hun man heeft opgebouwd.
Een echtscheiding kan funeste gevolgen hebben als een vrouw maar weinig heeft opgebouwd naast haar AOW. Lees bijvoorbeeld dit verhaal van Jolande Bogers (58), Director Programs and Projects bij KPMG, die na de komst van haar dochter tijdelijk was gestopt met werken en daarna nog enkele jaren parttime heeft gewerkt. Hoewel dat om een relatief korte periode ging, kwam ze er na haar scheiding, vorig jaar, achter dat ze aanzienlijk minder pensioen had opgebouwd dan haar ex-man.

Het begint bij bewustwording

Om ervoor te zorgen dat ook vrouwen een onbezorgde oude dag krijgen, is het een must om die kloof te dichten. Maar hoe? Het begint met bewustwording. Als er een kind op komst is, is het pensioen misschien wel het laatste waar jonge ouders aan denken. Toch is het verstandig om ook te kijken naar de financiële gevolgen als een van beiden minder gaat werken. Niet alleen voor het inkomen van nu, maar ook voor het inkomen van later.

Pensioenaanbieder Aegon Cappital staat in webinars, workshops en trainingen bij bedrijven al stil bij dit onderwerp en wil daar in toekomstige presentaties nóg dieper op ingaan. In het nieuwe werknemersportaal dat Aegon Cappital ontwikkelt, zal parttime werken bovendien prominent aan bod komen als een van de belangrijkste gebeurtenissen die invloed hebben op je pensioen.

Bewustwording betekent ook dat je moet weten hoeveel je opbouwt en of dit later genoeg is. De website Mijnpensioenoverzicht.nl is een goed startpunt.

Keuzes binnen de pensioenregeling

Verder is het belangrijk dat werknemers zich bewust zijn van de keuzes die ze binnen hun pensioenregeling kunnen maken. Zo blijkt uit onderzoek van Aegon Cappital dat mannen offensiever beleggen voor hun pensioen dan vrouwen. Ze lopen hierdoor weliswaar meer risico, maar hebben ook zicht op een hoger rendement.
Dit inzicht betekent natuurlijk niet dat vrouwen massaal offensief moeten gaan beleggen; dit is niet voor iedereen verstandig. Maar wel dat ze zich meer bewust moeten zijn van de keuze die ze kunnen maken en de impact hiervan op hun inkomen voor later.

In sommige regelingen kunnen werknemers er ook voor kiezen om extra premie in te leggen. Dit kan fiscaal voordelig. Zeker jonge werknemers die nog geen grote financiële verplichtingen hebben, zoals een hypotheek en kinderen, kunnen op deze manier extra pensioen opbouwen, zonder dat ze dit in hun portemonnee voelen. Ook dat is een optie die bij vrouwen onder de aandacht gebracht kan worden. In een blog wijst Anna van Vliet, pensioencoach bij Aegon Cappital, ook op mogelijkheden om zelf extra geld opzij te zetten, via bijvoorbeeld banksparen of een lijfrente. Of door geld uit het flexbudget (waarin onder andere je vakantiegeld en dertiende maand zijn opgenomen) te reserveren voor je pensioen.

Meer werken

Een andere oplossing om de kloof te dichten is natuurlijk meer gaan werken. Een op de tien werkende vrouwen zou graag meer uren willen werken, zo blijkt uit de Emancipatiemonitor van het CBS en het Centraal Cultureel Planbureau (CPB).

Dit gebeurt de laatste jaren ook. In 2009 werkten Nederlandse vrouwen nog gemiddeld bijna 27 uur per week. In 2019 was dat opgelopen tot 28,5 uur. Jongere generaties vrouwen werken inmiddels meer uren dan oudere.

Een hoger salaris helpt uiteraard ook om een hoger pensioen op te bouwen. Ook hierin zien we hoopvolle signalen. Jonge vrouwen verdienen tegenwoordig per uur gemiddeld meer dan jonge mannen, omdat ze vaker hoogopgeleid zijn.

Maar het gemiddelde uurloon van alle vrouwelijke werknemers samen is nog steeds lager dan dat van mannen. Bij de overheid is het verschil zo’n 8 procent en in het bedrijfsleven 19 procent. Zelfs voor hetzelfde werk verdienen vrouwen nog altijd minder dan mannen: bij de overheid gaat het om 4 procent verschil en bij bedrijven om 7 procent.

We zijn er dus nog niet, maar het gaat wel de goede kant op.

Toekomstgericht werkgeverschap

Dit is een artikel uit onze serie ‘toekomstgericht werkgeverschap’. We werken hierbij samen met Business Insider Nederlander.